Angst maakt moedig

Israëlische wetenschappers van het  Weizmann Instituut hebben ontdekt dat confrontatie met angst een bepaald hersengebied activeert. Het gaat om de zogenaamde subgenuale anterieure cingulate cortex. Bij bewust gekozen confrontatie met de angst wordt dit gebied actief en daalt zowel het angstniveau als het angstzweet.
Het experiment ging als volgt: de onderzoekers maakten een hersenscan van 39 proefpersonen met een fobie voor slangen, terwijl er een 1.5 meter lange slang naast hun hoofd werd geplaatst.
Het hersengebied met de naam subgenuale anterieure cingulate cortex wordt volgens de onderzoekers actief als mensen hun angsten trotseren en bijvoorbeeld dicht bij een slang gaan liggen, terwijl ze eigenlijk een fobie hebben voor slangen.
De deelnemers mochten kiezen:  de slang weg schuiven van hun hoofd, of juist dichterbij plaatsen om zo de confrontatie aan te gaan met hun fobie…
Degenen die voor de laatste optie kozen dus de gevreesde slang opzochten, activeerden de subgenuale anterieure cingulate cortex en hun angst verminderde.
Bij de proefpersonen die de slang wegschoven nam de angst juist toe en de activiteit van het hersencentrum af. Bij hen werd er juist meer activiteit gemeten in hun amygdala, een hersendeel dat wordt geassocieerd met heftige emoties zoals angst. PMID: 20620879

Hierover doorfilosoferend lijkt het me dat, hoewel het hier een enkel onderzoek betreft en het gaat over een heel specifieke fobie dat het in het algemeen niet verstandig is voor problemen en angsten weg te lopen. Weg lopen is misschien de eerste instinctieve reactie maar heeft de natuur vooral bedoeld voor angsten t.g.v. een reëel gevaar zoals aanstormende tijgers. Deze reactie is niet altijd geschikt of effectief voor levensproblemen of angsten die je belemmeren i.p.v . helpen gevaar te vermijden of te ontvluchten.

De meeste angst is irrationeel,  is gebaseerd op gedachten  en niet op concrete situaties. Ofwel de meeste angst is gebaseerd op activiteit van onze geest, die almaar uitzwermt naar het verleden ( rancune en boosheid ) of de toekomst met als gevolg angst.

Pillen slikken tegen angst is in feite ook weglopen, de confrontatie uit de weg gaan. Toch is dit niet altijd fout. Het hangt van de situatie af. Soms kan het je helpen door een te zware fase heen te komen. Bovendien voorkomt dit bij lang bestaande situaties conditionering van ons brein. ‘Wij zijn dan natuurlijk wel niet ons brein’, :), zoals sommigen ons willen doen geloven, maar het is wel een belangrijke factor.
Het is slechts een deel van de waarheid. Onder invloed van wat we meemaken en onze genen wordt ons brein gevormd. Je kunt dus ook zeggen ‘ons brein is een product van onze genen en onze omgeving’ en dus zijn wij niet ons brein maar een product van onze genen en onze omgeving. Ook dat is niet waar maar over wie we zijn gaat het nu even niet. We zijn niet ons brein, en zeker niet alléén ons brein (toch maar even:  iets is altijd meer dan een product).

Chronische angst vormt in het hersengebied de ‘prefrontale amygdala’ circuits die er weer voor kunnen zorgen dat de angst zich deels vastzet in ons brein. PMID: 17553730. Wij bestaan dan volgens sommigen deels uit angst en volgens anderen uit datgene wat de angst ervaart, of dat nu een hersenkwab is of niet. Maar nare ervaringen beïnvloeden in ieder geval wie we denken te zijn, bepalen vooral hoe we ons zelf ervaren en dat kan soms langer duren dan ons lief is.

Maar feit blijft dat moedig zijn niet betekent ‘zonder angsten zijn’ maar betekent:  “je angsten tegemoet te treden”.  Dat kan verstandig zijn want angst onder ogen zien maakt je (brein) mogelijk nog moediger dan het al is en de angst minder. Een moedig brein, als een belangrijk onderdeel van ons bestaan is winst.

Overleg het gebruik van medicijnen dus altijd zorgvuldig met je dokter. Iedere situatie is anders. Soms is het goed en soms niet.